Selecteer een pagina

Psycho-pastorale hulpverlening

 


Wanneer mensen te maken krijgen met psychiatrische verschijnselen, psychische problemen of moeiten op het psycho-sociale vlak wordt men over het algemeen door de huisarts doorverwezen naar een deskundige. Een psychiater, psycholoog of maatschappelijk werker. Meestal neemt men contact op met een instelling voor Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). In een intake gesprek wordt vastgesteld wat de problematiek is en welke therapie nodig is om deze te behandelen.
Is de hulpvrager christen dan hij heeft in de loop van dit traject wellicht ook contact met zijn predikant, ouderling of pastoraal bezoeker.
Mensen kunnen immers zowel psychisch als geestelijk in de problemen zitten. Vaak gaat dit samen. Er kunnen psychische problemen zijn, die hun invloed hebben op het geloofsleven. In een depressie beleven mensen vaak minder aan het geloof. De depressie treft als het ware ook de relatie met de God. Maar er kan ook sprake zijn van een verkeerde ontwikkeling op het terrein van het geloof, die psychische nood tot gevolg heeft. Men heeft dan zowel psychische als pastorale begeleiding nodig. In dit verband spreken wij van psycho-pastorale hulpverlening.

Wat is psycho-pastoraat?
In het woord psycho-pastoraat zitten twee disciplines verborgen: pastoraat en psychiatrie. Wat is het eigene van het pastoraat? Pastoraat betekent herder zijn. Zoals een herder met zorg met zijn kudde omgaat, zo ziet God met bewogenheid om naar mensen. Hij heeft Jezus Christus gezonden om de Goede Herder te zijn. Namens Hem is de gemeente geroepen om herder te zijn voor elkaar. Nu is pastoraat in onze traditie meestal persoonlijke begeleiding met het oog op de relatie met de Heere. Er wordt gevraagd naar vrucht op de prediking, naar geloof, bekering en vernieuwing. Er is meeleven in blijde en verdrietige gebeurtenissen zoals geboorte en rouw. Het psycho-pastoraat is geen vervanging voor het pastoraat dat al plaatsvindt, maar een aanvulling daarop en intensivering daarvan. Het gaat met name om die pastorale situaties waar langdurige aandacht nodig is vanwege psychische problemen of stoornissen. Het psycho-pastoraat is dus precies op het snijvlak van pastoraat en psychiatrie werkzaam. Het is een aanvullende vorm van begeleiding naast het pastoraat en de psychiatrie.

Want wat is psychiatrie?
Psychiatrie is het medisch specialisme dat zich bezighoudt met problemen die mensen kunnen hebben in gedrag en beleving. Te denken valt aan bijvoorbeeld somberheid, verwardheid, angst, overmatige achterdocht of het geregeld problemen hebben met anderen. Dergelijke klachten kunnen een gevolg zijn van seksueel misbruik. Psycho-pastorale begeleiding handelt volgens het integratiemodel. Het gaat ervan uit dat pastoraat en psychiatrie elkaar kunnen verrijken en verdiepen en zien elkaar niet als concurrenten. We kunnen psycho-pastoraat daarom omschrijven als de pastorale zorg binnen de christelijke gemeente, waarbij gebruik gemaakt wordt van psychologische inzicht.